Nowelizacja PZP – zmiana sposobu reprezentacji przed KIO

Wykonanie zamówienia udzielonego wykonawcy w całości przez podwykonawcę
Czerwiec 17, 2019

Nowelizacja PZP – zmiana sposobu reprezentacji przed KIO

O potrzebie wprowadzenia gruntownych zmian w ustawie o zamówieniach publicznych (PZP) mówiono już od dawna, lecz dopiero w ostatnim czasie na stronie Rządowego Centrum Legislacji, pojawił się projekt nowej ustawy o zamówieniach publicznych (numer druku – UD472), a w nim propozycja zmian dotyczących sposobu reprezentacji stron postępowania przed KIO.

Planowane jest znaczne ograniczenie kręgu osób, które mogą działać jako pełnomocnik zamawiającego czy wykonawcy w procedurze odwoławczej. Dzisiejszy wpis zostanie poświęcony temu problemowi.

Aktualny stan prawny

W obowiązującej jeszcze ustawie PZP nie ma przepisu, który w jakikolwiek sposób regulowałby kwestie związane z reprezentacją stron przed KIO w postępowaniu odwoławczym. Z tego względu, należy stosować przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania polubownego, na podstawie odesłania zawartego w art. 185 ust. 7 PZP. Również w postępowaniu przed sądem polubownym, kwestia pełnomocnictwa nie została uregulowana. Oznacza to, że pełnomocnikiem strony w procedurze odwoławczej może być praktycznie każdy, co potwierdza aktualne orzecznictwo sądowe (zob. postanowienie Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 lipca 2009 roku, sygn. akt: VII Ga 36/09).

Do postępowania przed KIO nie znajdują więc zastosowania przepisy dotyczące pełnomocnictwa procesowego, określone w art. 87 i nast. KPC. W związku z tym, obecnie strony korzystają z pomocy tzw. podmiotów profesjonalnych (radców prawnych czy adwokatów) równie często, jak z pomocy doświadczonych ekspertów z dziedziny prawa zamówień publicznych, inżynierów, którzy niekoniecznie posiadają wykształcenie prawnicze, a mimo to znakomicie radzą sobie z zawiłościami związanymi z procedurą odwoławczą ze względu na posiadane wieloletnie doświadczenie i zdobytą wiedzę specjalistyczną.

Kto będzie mógł być pełnomocnikiem strony w procedurze odwoławczej po zmianach?

Uregulowanie dotyczące tego, kto może być pełnomocnikiem, znajduje się w art. 510 nowej ustawy PZP (wersja projektu z dnia 5 kwietnia 2019 roku).

Zgodnie z przywołanym przepisem, pełnomocnikiem strony będzie mógł być adwokat lub radca prawny, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia. Analogicznie do postępowania cywilnego, profesjonalny pełnomocnik jest uprawniony do udzielania pełnomocnictwa substytucyjnego.

Co więcej, pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy (w tym nieposiadającego osobowości prawnej) będzie mógł być także pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.

Nowa ustawa wyłączy więc możliwość reprezentacji stron przez osoby, które dotychczas były do tego uprawnione, posiadające doświadczenie w dziedzinie zamówień publicznych, ale nie spełniające powyższych wymagań – nie będących profesjonalnymi pełnomocnikami lub pracownikami danej strony.

Ocena nowej regulacji

W uzasadnieniu projektu ustawy udostępnionym na stronie Rządowego Centrum Legislacji nie ma żadnego wyjaśnienia dotyczącego wprowadzenia regulacji związanej z reprezentacją strony w postępowaniu przed KIO. We wstępie wskazano natomiast, że celem opracowania nowej ustawy jest wprowadzenie nowych rozwiązań opartych na maksymalnej efektywności i przejrzystości udzielanych zamówień publicznych, dlatego nowe uregulowania należy ocenić przez pryzmat powyższych celów.

Pojawia się pytanie czy wprowadzenie regulacji dotyczącej tego, kto może być pełnomocnikiem przed KIO, jest zasadne w zaproponowanym kształcie.

Wątpliwości budzi zwłaszcza uregulowanie zaczerpnięte z procedury cywilnej dotyczące reprezentacji strony przez osobę pozostającą w stosunku zlecenia. W nowej ustawie PZP brak jest bowiem wskazania, czy udzielenie pełnomocnictwa osobie pozostającej z daną stroną w stosunku zlecenia jest możliwe jedynie wtedy, gdy przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Oznacza to, że w praktyce wystarczające dla reprezentacji strony będzie pozostawanie przez dany podmiot w jakimkolwiek stosunku zlecenia ze stroną. Ma to znaczenie, ponieważ w sytuacji, gdy poprzez wprowadzenie nowej ustawy, ustawodawca  zamierzał zapewnić większą profesjonalność uczestników postępowania, brak takiego ograniczenia (przy jednoczesnym niedopuszczeniu do postępowania osób posiadających doświadczenie w podobnych sprawach), może budzić wątpliwości, co do zasadności takiej regulacji.

Należy zauważyć, że nowa ustawa dąży do tego, aby postępowanie przed KIO było podobne do postępowania procesowego przed sądem powszechnym, czego przejawem jest uregulowanie kwestii pełnomocnictwa. W obecnym stanie prawnym, gdzie postępowanie przed KIO przypomina postępowanie polubowne, stronę reprezentować może więc każdy –  nie ma żadnych przeciwskazań, co do tego, by interesy strony reprezentował także radca prawny czy adwokat.

Co więcej, podkreślenia wymaga fakt, że sprawy rozpatrywane przez KIO wielokrotnie wymagają sięgnięcia po wiadomości specjalne, dlatego udział ekspertów z danej dziedziny może okazać się nieocenioną pomocą – wielokrotnie to oni zapewniali należyty przebieg postępowania, zwracali uwagę na kwestie techniczne, czego może brakować w postępowaniach prowadzonych na podstawie znowelizowanych przepisów. Z drugiej strony, w art. 538 i nast. nowej ustawy PZP pojawiła się możliwość powołania biegłych, dlatego eksperci specjalizujący się w danej dziedzinie będą mogli brać udział w postępowaniu w charakterze biegłych, o ile zajdzie taka potrzeba. Minusem tego rozwiązania jest jednak to, że strona nie będzie miała wpływu na to, kto zostanie wyznaczony w jej sprawie jako biegły. Nie ma jednak przeciwskazań, co do tego, by opinia eksperta stanowiła załącznik do pisma składanego przez pełnomocnika strony postępowania.

Skutki wprowadzenia nowej regulacji będziemy mogli dopiero ocenić po przeprowadzeniu szeregu postępowań przed KIO „w nowej odsłonie”.

Patrycja Cegiełka

Aplikant radcowski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *