Koronawirus – udzielanie zamówień w okresie pandemii

Procedura nakładania korekt finansowych w projektach unijnych
Wrzesień 6, 2019
Zmiany w realizacji umów w sprawie zamówień publicznych – COVID-19
Marzec 24, 2020

Koronawirus – udzielanie zamówień w okresie pandemii

Aktualna sytuacja zaskoczyła wszystkich, wiele urzędów musi dokonać nieplanowanych zakupów, które, ze względu na ograniczoną dostępność asortymentu, muszą być podejmowane szybciej niż zwykle. Na jakie działania może zdecydować się zamawiający? Wszystko zależy od konkretnego przypadku. Prawodawca dał jednak zamawiającym kilka narzędzi by sobie z takimi problemami poradzić.

Zamawiający jest również uprawniony do przeprowadzenia zamówień z wolnej ręki, ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, tj. gdy wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia. Często jednak nawet ten tryb jest dla zamawiających zbyt czasochłonny.

Specustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wprowadza w art. 6 wyłączenie stosowania ustawy PZP w przypadku dostaw i usług niezbędnych do przeciwdziałania COVID-19 lub jeżeli wymaga tego ochrona zdrowia publicznego.

Konieczne jest wiec spełnienie dwóch warunków:

  • Przedmiotem zamówienia mogą być jedynie dostawy lub usługi;
  • Zamówienie jest niezbędne do przeciwdziałania COVID-19 lub wymaga tego ochrona zdrowia publicznego.

W mojej ocenie specustawa nie musiała wprowadzać takiego rozwiązania. Ustawa PZP w art. 4 pkt 5 lit. c wskazuje, że ustawy nie stosuje się do zamówień lub konkursów jeżeli wymaga tego ochrona bezpieczeństwa publicznego. Dlatego też specustawa de facto nic nie zmienia, a jedynie precyzuje istniejący przepis ustawy PZP.

Zdrowy rozsądek – musimy pamiętać, że dokonując zakupów z pominięciem ustawy PZP musimy być przygotowani na konieczność uzasadnienia tej decyzji. Dlatego ważne jest, by już na tym etapie zbierać dokumenty potwierdzające, że dany zakup był niezbędny, a przedłużenie procedury uniemożliwiłoby dokonanie zakupu lub znacząco podniosłoby jego cenę.

Koronawirus – problem dla realizacji  już realizowanych zamówień publicznych

Pandemia, choć dopiero dociera do Polski, już wpływa na niemożność realizacji udzielonych zamówień. W związku z tym wykonawcy mają ogromny problem z terminowym wykonaniem zamówień. W szczególności dotyczy to podmiotów dokonujących zaopatrzenia w środki dezynfekujące i maski ochronne, stale współpracujących ze szpitalami. Wirus wpłynął jednak negatywnie na całą gospodarkę, również na dziedziny niezwiązane z ochroną zdrowia. Już dzisiaj widać, że wiele podmiotów nie jest w stanie zrealizować swoich zobowiązań.

Aktualna sytuacja jest wyjątkowa, dlatego w pierwszej kolejności powinniśmy spróbować się porozumieć i ustalić dalsze rozwiązania. Wszystko jednak zależy od konkretnej umowy z wykonawcą. Zamawiający w tej sytuacji bywają niestety bezwzględni – uważają, że zgodnie z treścią umów, problem z nieterminową realizacją zamówienia należy do wykonawcy. Umowy natomiast często zawierają bardzo nierówne klauzule, które dają możliwość nałożenia kar umownych w przypadku opóźnień – czyli niezależnie od zawinienia wykonawcy.

Jedyne, co pozostaje wykonawcom to dochodzić w przyszłości swoich praw w sądzie. Wystąpienie siły wyższej zwalnia z odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. Trzeba jednak każdorazowo wykazać, że to właśnie wystąpienie siły wyższej uniemożliwiło wykonanie zobowiązania i to na jej skutek doszło do niewykonania umowy. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Tym samym wykonawca będzie zobowiązany do wykazania, że powstałe w realizacji zamienienia opóźnienia nie wynikały z zaniedbań wykonawcy.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *